Dercum hastalığı (adipozis dolorosa), yağ dokusunda ağrılı yumrularla giden nadir bir durumdur. Gövde, kollar ve bacaklar dahil her yerde görülebilir. Lipödemden farkı, yalnız kol ve bacaklarla sınırlı kalmaması ve elle hissedilen yumruların daha sık olmasıdır. Tanı muayeneyle konur. Tedavi, ağrınıza ve şikâyetlerinize göre muayenede size göre belirlenir.
Dercum hastalığı nedir?
Dercum hastalığı, yağ dokusunda ağrılı yumrularla giden nadir bir durumdur. Tıpta adipozis dolorosa olarak da bilinir. Ağrılı yumrular gövde, kollar ve bacaklar dahil hemen her yerde çıkabilir.
Lipödem ise yalnız kol ve bacakları etkiler. İki durumu ayıran ilk fark budur. Dercum hastalığı az bilinir, bu da tanının gecikmesine yol açabilir.
Sıklıkla fazla kiloyla birlikte görülür. Bu yüzden obeziteyle en çok karışan yağ dokusu hastalıklarından biri sayılır. Nedeni tam bilinmiyor, araştırmalar sürüyor.
Dercum hastalığı kimlerde görülür?
Çoğunlukla orta yaşlı kadınlarda bildirilir. Erkeklerde de görülebilir. Çocuklarda çok nadirdir.
Yayınlarda farklı alt tipler önerilmiştir. Yumruların yaygın, bölgesel ya da tek tarafta olmasına göre gruplar tanımlanır. Bu gruplamalar konusunda tam bir görüş birliği yoktur.
Belirtileri neler?
- Yağ dokusunda ağrı; bazen dokununca artar
- Elle hissedilen küçük yumrular; zamanla sayıları artabilir
- Yorgunluk ve halsizlik
- Uyku sorunları
Bazı kişilerde ağrı hareketle artar, bazılarında dinlenirken de sürer. Ağrının şiddeti kişiden kişiye değişir. Günlük hayatı belirgin biçimde kısıtlayabilir. Lipödemdeki ağrı için lipödem ağrısı yazısına bakabilirsiniz.
Dercum hastalığı ile lipödem arasındaki fark ne?
Aşağıdaki tablo genel eğilimleri gösterir. Kişiden kişiye farklılık olabilir. İki durum aynı kişide birlikte de görülebilir.
| Özellik | Dercum hastalığı | Lipödem |
|---|---|---|
| Nerede görülür | Gövde dahil her yerde | Kol ve bacaklarda |
| İki tarafta benzer mi | Her zaman benzer olmayabilir | Genellikle benzer |
| Eller ve ayaklar | Etkilenebilir | Genellikle etkilenmez |
| Elle hissedilen yumru | Sık | Nadir; varsa küçük |
| Ne zaman başlar | Çoğunlukla orta yaşta | Sıklıkla ergenlik, gebelik ya da menopozda |
| Kimde görülür | Kadın ve erkekte | Neredeyse yalnız kadınlarda |
Ayırt etmede nelere bakılır?
En belirgin fark yağlanmanın yeridir. Dercum hastalığında gövde de etkilenebilir. Lipödem kol ve bacaklarla sınırlı kalır.
Elle hissedilen, sınırları belli çok sayıda yumru Dercum hastalığını düşündürür. Lipödemde yağlanma iki tarafta benzerdir. Dercum hastalığında dağılım daha düzensiz olabilir.
Bu bulguların hiçbiri tek başına tanı koydurmaz. Muayenede tablo bir bütün olarak değerlendirilir. Benzer durumların karşılaştırması lipödem ayırıcı tanı rehberinde.
Muayenede neler yapılır?
Önce şikâyetleriniz dinlenir. Ağrının nasıl olduğu, yumruların sayısı ve yeri sorulur. Yorgunluk, uyku düzeni ve ailede benzer durum olup olmadığı da sorulur.
Muayenede yağ dokusundaki yumrular elle incelenir. Ağrılı bölgeler not edilir. Ağrının günlük hayatı ne kadar kısıtladığı da konuşulur.
Benzer görünen başka durumları ayırmak için görüntüleme ve kan testleri istenebilir. Bu testler Dercum hastalığını tek başına kanıtlamaz.
Tedavi nasıl planlanır?
Herkese uyan tek bir standart tedavi yoktur. Tedavi; ağrınıza ve günlük hayattaki kısıtlılığa göre muayenede size göre belirlenir.
Fazla kilo varsa kilo yönetimi de planın parçasıdır. Fiziksel tıp ve rehabilitasyon ya da başka bir uzmanlık alanı da sürece katılabilir. Yumruların sayısını, boyutunu ve yerini not etmek takipte işe yarar.
Günlük hayatı nasıl etkiler?
Sürekli ağrı, yorgunluk ve uyku sorunları günlük hayatı zorlaştırabilir. Hareket azalabilir, enerji düşebilir.
Ağrının sürmesi beden algısını ve ruh halini de etkileyebilir. Bu yük de değerlendirmenin bir parçasıdır. Gerekirse duygusal destek planın içine alınabilir.
Fazla kilo, hareket kısıtlılığı ve yorgunluk birbirini besleyen bir döngü kurabilir. Bu döngüyü kırmanın yolu kişiden kişiye değişir.
Ne zaman doktora başvurmalıyım?
Şu durumlarda bir doktora başvurmanız uygun olur:
- Yağ dokusunda yeni, ağrılı ve elle hissedilen bir yumru fark ettiyseniz
- Var olan yumrular kısa sürede çoğaldı ya da büyüdüyse
- Ağrıya yorgunluk, halsizlik ya da uyku sorunu eklendiyse
- Ağrı yüzünden günlük hareketiniz belirgin biçimde kısıtlandıysa
Bu belirtiler lipödem, lipom ya da başka bir durumla da uyumlu olabilir. Hangisi olduğu muayenede netleşir. Lipödemin işaretleri lipödem belirtileri rehberinde anlatılır.
Sık sorulan sorular
Dercum hastalığı kalıtsal mı?
Bazı ailelerde birden fazla kişide görüldüğü bildirilmiştir. Nasıl kalıtıldığı tam bilinmiyor.
Dercum hastalığı lipomla karışır mı?
Evet, özellikle çok sayıda yumru varsa karışabilir. Yumruların ağrılı olup olmadığı ve yerleşimi ayrımda önemlidir. Ayrıntılar lipom ve lipödem farkı yazısında.
Yumrular ameliyatla alınabilir mi?
Bu, ağrınıza ve şikâyetlerinize göre muayenede konuşulur. Herkese uyan tek bir yol yoktur.
Kaynaklar
- Hansson E ve ark. Review of Dercum's disease. Orphanet J Rare Dis 2012 (yeni sekmede açılır) — dercum hastalığının tanı ölçütleri ve önerilen sınıflama
- Beltran K, Herbst KL. Differentiating lipedema and Dercum's disease. Int J Obes 2017 (yeni sekmede açılır) — dercum hastalığı ile lipödemin ayrımı
- Herbst KL. Rare adipose disorders (RADs) masquerading as obesity. Acta Pharmacol Sin 2012 (yeni sekmede açılır) — lipödem, dercum hastalığı ve çoklu lipomatozis ayrımı
Son güncelleme: 12 Ekim 2026 · Site editörü: yevefitkal@gmail.com
İlgili konular
- Bacaklarda yağlanma
- Lipödem diyeti
- Lipödem nedir?
- Lipödem belirtileri
- Lipödem evreleri
- Lipödem tipleri
- Lipödem nasıl anlaşılır?
- Fizyoterapi uygulamaları
- Lipödem ameliyatı
- Tedavi yöntemleri
İlgili yazılar
-
Bacaklarda Yağlanma Neden Olur? Lipödem Olabilir mi?
Bacaklarda yağlanma çoğu zaman kilo, kalıtım ve hormonlarla ilgilidir ve bir hastalık değildir. Ama yağlanma iki bacakta benzerse, dokununca ağrıyorsa...
-
Lipödem Testi: Çimdik Testi, Kan Testi ve Evde Kontrol
Lipödemi kesin gösteren bir ev testi ya da kan testi yoktur; tanı muayeneyle konur. Yine de evde bazı işaretlere bakabilirsiniz: iki tarafta benzer ya...
-
Zayıf Kişilerde Lipödem: Kilo Normalken Bacaklar Neden Orantısız?
Lipödem yalnız kilolu kadınlarda görülmez; zayıf ve normal kilolu kadınlarda da olur. Gövde ince kalırken kalça ve bacaklar orantısız kalınlaşır. Vücu...