Lipödem evreleri bacakların nasıl göründüğünü anlatır: evre 1'de cilt düzdür, evre 2'de dalgalı ve pürüzlüdür, evre 3'te büyük katlantılar ve sarkmalar olur. Ayrıca şişlik eklenirse evre 4 denir. Evre ağrının ne kadar olduğunu göstermez ve ameliyat kararı evreye göre verilmez.
Uzmanlarımız
Doç. Dr. Özhan ÇetindağGenel Cerrahi ve Cerrahi Onkoloji Uzmanı
Evreler, lipödemli bölgenin dışarıdan nasıl göründüğünü ve elle nasıl hissedildiğini anlatır. Cildin düz mü, dalgalı mı olduğuna ve yağın katlantı yapıp yapmadığına bakılır. Yani evre bir "görünüş" sınıflamasıdır.
Cilt düzgündür, yağ tabakası kalınlaşmıştır. Bacaklar yalnızca "biraz kalın" görünebilir; çoğu kadın bunu kilo sanar. Görünüş hafif olsa da ağrı ve dokunma hassasiyeti belirgin olabilir. Lipödem en çok bu evrede gözden kaçar.
Evre 2 nasıl görünür?
Cilt dalgalı ve pürüzlü hâle gelir, altında daha iri yapılar hissedilir. Uylukta ve dizin iç tarafında yağlanma belirginleşir. Bileklerdeki keskin sınır daha kolay fark edilir.
Evre 3 nasıl görünür?
Özellikle uyluk ve dizin iç tarafında büyük yağ katlantıları ve sarkmalar olur. Bunlar yürümeyi ve dizleri etkileyebilir, katlantı aralarında cilt tahriş olabilir. Bu evrede lipödem taytı için genellikle ölçüye özel dikilen giysiler seçilir, çünkü derin katlantılara rahat oturur.
Evre 4 (lipolenfödem) nedir?
Bazı kaynaklar, lipödeme ayrıca lenf sıvısı birikmesine bağlı şişlik eklenmesini evre 4 ya da lipolenfödem olarak adlandırır. Güncel uluslararası rehber bunu ayrı bir evre saymaz: lipödemin kendisi şişlik yapmaz, ama fazla kilo zamanla lenf ödemine yol açabilir. Şişlik varsa tedaviye yoğun ödem tedavisi eklenir.
Evre ağrının ne kadar olduğunu gösterir mi?
Hayır. Ağrı yağın miktarıyla ilgili değildir. Evre 1 görünümündeki biri çok ağrı çekebilir, evre 3'teki biri daha az ağrı tarif edebilir. Bu yüzden evre yalnızca görünüşü anlatır; şikâyetleriniz ayrıca sorulur. Ayrıntılar: lipödem belirtileri.
Lipödem bir evreden diğerine geçer mi?
Eskiden evre 1'in yıllar içinde mutlaka evre 3'e ilerlediği düşünülürdü. Bugün bu görüş değişti. Kilo sabit kaldığında lipödem uzun yıllar aynı kalabilir. Kilo almak, hareketsizlik ve hormon değişiklikleri ise bacakları kalınlaştırabilir. İlerleme fark edilirse nedeni araştırılır.
Evre neden hâlâ kullanılıyor?
Evre ağrıyı göstermese de muayenede ortak bir dil sağlar. Dokunun durumu tayt seçiminde ve ameliyat planında önemlidir: derin katlantıları olan bir bacak için farklı bir giysi ve farklı bir hazırlık gerekir.
Takipte neye bakılır?
Evreden çok ölçümler izlenir: kilo, boy, bel ve kalça çevresi, gerekirse kol ve bacak çevresi. Ağrınız, günlük işleriniz ve hayat kaliteniz de sorulur. Bu bilgiler zaman içindeki değişimi evreden çok daha ayrıntılı gösterir.
Ameliyat için belirli bir evre gerekir mi?
Hayır. Ameliyat kararı evreye göre değil, fizyoterapi uygulamalarına rağmen süren ağrıya, hareket güçlüğüne ve eklem ya da cilt sorunlarına göre verilir. Ayrıntılar: fizyoterapi uygulamaları ve lipödem ameliyatı. Yağlanmanın hangi bölgede olduğuna göre ayrım için lipödem tipleri sayfasına bakabilirsiniz.
Genellikle üç evre anlatılır. Bazı kaynaklar ayrıca şişlik eklenen durumu dördüncü evre (lipolenfödem) olarak sayar. Evreler yalnızca görünüşü anlatır, ağrıyı göstermez.
Evre 1 lipödem nasıl anlaşılır?
Evre 1'de cilt düzdür ve bacaklar yalnızca biraz kalın görünebilir. Bu yüzden görünüşten çok şikâyetler önemlidir: iki tarafta benzer yağlanma, dokununca ağrı, ağırlık hissi ve kolay morarma. Kesin cevabı muayene verir.
Lipödem evreleri ilerler mi?
Her zaman değil. Kilo sabit kaldığında lipödem uzun süre aynı kalabilir; kilo almak ve hormon değişiklikleri ise bacakları kalınlaştırabilir.
Evre ile ağrı arasında ilişki var mı?
Hayır. Ağrının şiddeti yağın miktarıyla ilgili değildir; hafif görünen bir bacak da çok ağrıyabilir.
Lipödem ameliyatı için belirli bir evre gerekir mi?
Hayır. Ameliyat, fizyoterapiye rağmen süren ağrı ve hareket güçlüğü gibi şikâyetlere göre konuşulur; evre tek başına belirleyici değildir.
Yanıtlar uzman hekim görüşü alınarak hazırlanmıştır ve bilgilendirme amaçlıdır.
Sorunuz listede yok mu?
Listede yer almayan sorular için iletişim sayfasındaki bilgiler kullanılabilir.