Lipödem ve Hipermobilite: Eklem Gevşekliği Neden Önemli?

Lipödem ve hipermobilite nedir?

Lipödem ve hipermobilite, aynı kişide sık birlikte görülen iki durumdur. Hipermobilite, eklemlerin olağandan fazla hareket edebilmesidir. Halk arasında eklem gevşekliği de denir.

Parmakların, dirseklerin ya da dizlerin geriye doğru fazla esnemesi buna örnektir. Hipermobilite, lipödem tanısı için gereken belirtiler arasında yer almaz. Muayenede ek bir bulgu olarak not edilir.

Neden birlikte görülür?

Bu sorunun kesin bir cevabı yok. Bazı araştırmacılar, lipödemde yağ dokusunun yanında bağ dokusunun da etkilenebileceğini düşünüyor. Bu bir varsayımdır.

Birlikte görülmek, biri ötekine yol açıyor demek sayılmaz. Yalnız iki durumun aynı kişilerde beklenenden sık görüldüğünü gösterir. Konu hâlâ araştırılmaktadır.

Lipödemin nedenleri de tam bilinmez. Kalıtım, hormonlar ve yağ dokusundaki değişiklikler üzerinde durulur. Bilinenler lipödemin nedenleri rehberinde özetlenir.

Eklemlerimin fazla esnediği nasıl anlaşılır?

Muayenede parmak, dirsek, diz ve bel gibi eklemlerin ne kadar hareket ettiğine bakılır. Bunun için sık kullanılan basit bir puanlama vardır (Beighton puanlaması).

Bu değerlendirme lipödem tanısının parçası sayılmaz. Ayrıca not edilir. Eklem ağrısı ve geçmişteki burkulmalar da sorulur. Tanının genel adımları lipödem tanısı rehberinde anlatılır.

Hipermobilite şikâyetlerimi artırır mı?

Bazı kişilerde artırabilir. Eklem fazla esneyince çevresindeki kaslar daha çok çalışır. Bu da yorgunluk ve ağrıya yol açabilir.

Lipödemdeki yağ dokusu da eklemlere binen yükü etkileyebilir. İki durum birlikte olunca eklem şikâyetleri daha belirgin hissedilebilir. Ama herkes aynı şeyi yaşamaz. Bazı kişilerde hiçbir şikâyet olmaz.

Ağır yük taşımak, uzun süre aynı duruşta kalmak ve eklemi zorlayan hareketler şikâyeti geçici olarak artırabilir. Diz şikâyetleri lipödem ve diz ağrısı yazısında anlatılır.

Egzersiz yaparken eklemlerimi nasıl korurum?

Hareket lipödemde önemlidir. Hipermobilite varsa birkaç kurala dikkat etmek yeter:

• Ani ve geniş açılı hareketlerden kaçının.
• Yürüyüş gibi düşük tempolu hareketleri kompresyon giysisiyle yapın.
• Hafif ağırlıklarla kas güçlendirme yapın; kaslar eklemi destekler.
• Dizlerinizi ve dirseklerinizi tamamen gergin konuma kilitlemeyin.
• Su içi egzersizleri deneyin; su eklemlere binen yükü azaltır.

Seçeneklerin tamamı lipödem egzersizleri sayfasında anlatılır.

Pilates ve yoga yapabilir miyim?

Yapabilirsiniz, ama esneme ağırlıklı hareketlere dikkat edin. Fazla esneyen eklemler kolayca aşırı açılara gidebilir. Bu yüzden amaç esnekliği değil, kontrolü ve kas gücünü artırmaktır.

Eğitmeninize eklemlerinizin fazla esnediğini söyleyin. Böylece programı size göre uyarlayabilir. Ayrıntılar lipödemde pilates ve yoga yazısındadır.

Günlük hayatta eklemlerimi nasıl korurum?

• Ayakta dururken dizlerinizi geriye kilitlemeyin.
• Uzun süre aynı duruşta kalmayın.
• Ağır yükü iki ele dağıtarak taşıyın.
• Ayağı destekleyen rahat ayakkabılar giyin.

Bu öneriler lipödemi tedavi etmez. Ama eklem şikâyetlerini hafifletmeye yardım eder.

Ne zaman fizik tedavi hekimine görünmeliyim?

Eklem ağrısı, sık burkulma ya da denge sorunu varsa fiziksel tıp ve rehabilitasyon (FTR) değerlendirmesi istenebilir. Bu muayenede size özel bir egzersiz programı hazırlanabilir.

Program eklemleri korur ve kasları güçlendirir. Kompresyon giysisi de göz önünde tutulur, çünkü giysi eklem hareketini biraz etkileyebilir. Program zamanla şikâyetlerinize göre güncellenir.

Lipödem ameliyatı düşünülüyorsa karar öncelikle ağrıya ve hareket kısıtlılığına dayanır. Eklemle ilgili bulgular muayenede ayrıca konuşulur.

Hipermobilite lipödem tedavisini değiştirir mi?

Tedavinin temeli aynı kalır. Kompresyon giysisi, düzenli hareket ve kilo dengesi lipödemde ana adımlardır. Hipermobilite varsa bu adımlar eklemleri koruyacak biçimde uyarlanır.

Örneğin egzersizde esneme yerine kas güçlendirmeye ağırlık verilir. Giysi seçerken giyip çıkarmanın eklemleri zorlamamasına dikkat edilir. Giyme eldiveni ve aparatlar bu işi kolaylaştırır.

Eklemlerinizin fazla esnediğini biliyorsanız bunu muayenede söyleyin. Böylece size uygun program birlikte belirlenir. Hipermobilite tek başına tedavi gerektirmez. Şikâyet yoksa yalnız not edilir ve izlenir.

Kaynaklar

1. Herbst KL ve ark. Standard of care for lipedema in the United States. Phlebology 2021 (yeni sekmede açılır) — eşlik eden durumlar ve konservatif değerlendirme
2. Faerber G ve ark. S2k Lipödem Kılavuzu (AWMF 037-012). J Dtsch Dermatol Ges 2024 (yeni sekmede açılır) — tanı ölçütleri ve egzersiz önerileri

Son güncelleme: 12 Ekim 2026 · Site editörü: yevefitkal@gmail.com

İlgili konular

• Bacaklarda yağlanma
• Lipödem diyeti
• Lipödem nedir?
• Lipödem belirtileri
• Lipödem evreleri
• Lipödem tipleri
• Lipödem nasıl anlaşılır?
• Fizyoterapi uygulamaları
• Lipödem ameliyatı
• Tedavi yöntemleri