Lipödemli yağ dokusunda yağ hücrelerinin büyüdüğü, küçük damarların genişlediği ve bazı bağışıklık hücrelerinin arttığı görülmüştür. Bu bulgular ilginçtir ama lipödemin nedenini tek başına açıklamaz. Hangisinin önce geldiği de bilinmiyor. Tanı ve tedavi bugün de şikâyetlerinize ve muayeneye göre yapılır; doku incelemesi gerekmez. Bu alandaki araştırmalar hâlâ sürüyor.
Lipödemli yağ dokusunda neler oluyor?
Bilim insanları lipödemli bölgelerden alınan küçük doku parçalarını mikroskopla inceliyor. Bu parçalar çoğu zaman ameliyat sırasında alınıyor. Sağlıklı yağ dokusuyla karşılaştırınca birkaç fark görülmüş.
Bu farklar lipödem yağ dokusunu anlamaya yardım ediyor. Ama hiçbiri lipödemin nedenini tek başına açıklamıyor. Araştırmalar sürüyor.
Yağ hücrelerinde ne değişiyor?
Lipödemli bölgede yağ hücrelerinin normalden büyük olduğu görülmüş. Bu büyüme, bacak ya da koldaki hacim artışının bir parçası olarak düşünülüyor.
Bazı çalışmalarda yağ hücrelerinin sayısının da arttığı bildirilmiş. Hücrelerin neden büyüdüğü ve çoğaldığı henüz tam bilinmiyor. Bunun öteki bulgularla bağı da araştırılıyor.
Bunun doku düzeyindeki nedeni de henüz bilinmiyor.
Damarlarda ne fark var?
Bir çalışmada lipödemli dokudaki küçük kan ve lenf damarlarının genişlediği görülmüş. Bu, dokudaki dolaşımın yapısında bir farka işaret ediyor.
Bu damar farkının, lipödemde sık görülen kolay morarmayla ilgili olabileceği düşünülüyor. Morarmanın nedenleri lipödemde morarma yazısında anlatılıyor.
Bağışıklık hücreleri neden artıyor?
Dokuda onarım ve iltihapla ilgili bir tür bağışıklık hücresi (makrofaj) artmış bulunmuş. Bu, dokuda hafif bir iltihaplanma olabileceğini düşündürüyor.
Ancak bu artışın lipödemin nedeni mi, sonucu mu olduğu bilinmiyor. Ağrıyla doğrudan bağı da kanıtlanmış değil. Benzer artış başka doku değişikliklerinde de görülebiliyor. Yani bu bulgu lipödeme özgü bir işaret sayılmıyor.
Lenf damarları bozuluyor mu?
Başka bir çalışmada dokudaki bir büyüme sinyalinin (VEGF-C) arttığı görülmüş. Aynı çalışmada lenf damarlarının genel yapısında belirgin bir bozulma bulunmamış.
Bu bulgu, lipödemin bir lenf ya da şişlik hastalığı sayılmamasıyla uyumlu. Lipödemin ne olduğu lipödem nedir sayfasında anlatılıyor.
Hormonların rolü var mı?
Lipödem çoğu zaman ergenlik, gebelik ya da menopozda başlıyor ya da artıyor. Bu yüzden kadınlık hormonlarının yağ dokusunu etkileyebileceği düşünülüyor.
Bu fikir araştırılıyor ama nasıl işlediği henüz kesin bilinmiyor. Olası nedenler lipödem nedenleri sayfasında özetleniyor.
Bulgular kısaca ne söylüyor?
| Bulgu | Ne anlama gelebilir? |
|---|---|
| Büyümüş yağ hücreleri | Bölgedeki hacim artışının bir parçası |
| Genişlemiş küçük damarlar | Dolaşım yapısında fark, kolay morarma |
| Artmış bağışıklık hücreleri | Hafif iltihaplanma ihtimali |
| Artmış büyüme sinyali | Dokudaki sinyal yollarında değişiklik |
| Lenf damarı yapısı | Belirgin bozulma görülmemiş |
Bu bulguların her biri ayrı bir çalışmadan geliyor. Çalışmalar genelde küçük gruplarla yapılmış. Doku tek bir anda incelendiği için neden ve sonuç ayrılamıyor.
Bu bulgular ağrıyı açıklıyor mu?
Henüz açıklamıyor. Lipödem ağrısının nasıl ortaya çıktığı tam bilinmiyor.
Ağrıyı hafifletmek için yapılabilecekler lipödem ağrısı yazısında anlatılıyor.
Tanı ya da tedavi için doku incelemesi gerekir mi?
Hayır. Lipödem tanısı şikâyetlerinizin dinlenmesi ve elle muayeneyle konur. Doku incelemesi tanı için kullanılmaz. Tanının nasıl konduğu lipödem tanısı sayfasında anlatılıyor.
Bu bulgular bugünkü tedaviyi de değiştirmiyor. Kompresyon giysileri, düzenli hareket ve kiloyu dengede tutmak yine temel adımlar. Ameliyat düşünülürse ağrınıza, hareket kısıtlılığınıza ve önceki tedavilere verdiğiniz yanıta bakılır.
Bundan sonra ne bekleniyor?
Doku ve genetik araştırmalar sürüyor. Bunların ileride tanı ya da tedaviyi nasıl etkileyeceği şimdilik bilinmiyor.
Bu çalışmalara katılanlar çoğu zaman ameliyat olacak gönüllülerdir. Bu yüzden sonuçlar lipödemli herkesi tam yansıtmayabilir. Daha büyük ve farklı gruplarla yapılacak çalışmalar bilgiyi netleştirecek.
Siz bu arada ağrınızın ya da morluklarınızın ne zaman arttığını not edebilirsiniz. Sıcak hava, uzun süre ayakta kalmak ya da adet dönemi gibi etkenleri de yazın. Bu notlar muayenede işe yarar ve size uygun planı birlikte kurmayı kolaylaştırır.
Kaynaklar
- Al-Ghadban S ve ark. Dilated blood and lymphatic microvessels, angiogenesis, hypertrophic and hyperplastic adipocytes, and macrophage infiltration in lipedema. J Obes 2019 (yeni sekmede açılır) — doku düzeyinde damar, makrofaj ve yağ hücresi büyüklüğü bulguları
- Felmerer G ve ark. Increased VEGF-C and macrophage infiltration in lipedema. Sci Rep 2020 (yeni sekmede açılır) — VEGF-C artışı, makrofaj infiltrasyonu ve lenf damarı yapısına ilişkin gözlemler
- Torre YS ve ark. Lipedema: friend and foe. Horm Mol Biol Clin Investig 2018 (yeni sekmede açılır) — hormonal (östrojen) varsayımlar
- Kruppa P ve ark. Lipedema—Pathogenesis, Diagnosis, and Treatment Options. Dtsch Arztebl Int 2020 (yeni sekmede açılır) — patogenez, tanı ve tedavi derlemesi
Son güncelleme: 12 Ekim 2026 · Site editörü: yevefitkal@gmail.com
İlgili konular
- Bacaklarda yağlanma
- Lipödem diyeti
- Lipödem nedir?
- Lipödem belirtileri
- Lipödem evreleri
- Lipödem tipleri
- Lipödem nasıl anlaşılır?
- Fizyoterapi uygulamaları
- Lipödem ameliyatı
- Tedavi yöntemleri
İlgili yazılar
-
Diz İçi Yağlanma ve Lipödem
Diz içi yağlanma, uyluğun alt kısmında ve dizin iç yüzünde biriken yağdır; lipödemde sık görülür ama her diz içi yağlanma lipödem sayılmaz. Ayrımı ağr...
-
Lipödem ve Hipermobilite: Eklem Gevşekliği Neden Önemli?
Lipödemli kişilerde eklemlerin olağandan fazla esnemesi, yani hipermobilite, sık bildirilir; bu birlikteliğin nedeni bilinmiyor. Hipermobilite lipödem...
-
Lipödem Manşet Belirtisi: Ayak Bileğindeki Keskin Sınır
Lipödem manşet belirtisi, bacaktaki yağ artışının ayak bileğinde keskin bir çizgiyle bitmesi ve ayağın ince kalmasıdır; kolda aynı sınır el bileğinde...