Lipödem Tip 1: Kalça ve Basen

Tip 1'de yağlanma nerede olur?

Yağlanma kalça, basen ve uyluğun üst dış kısmında yoğunlaşır. Uyluğun dışında oluşan çıkıntıya halk arasında "binici pantolonu" görünümü denir. Bel ve gövde ince kalır; bu yüzden alt ve üst giysiyi aynı bedende bulmak zorlaşır. Diz ve baldır belirgin şekilde etkilenmez. İki taraf benzerdir.

Bir kişide birkaç tipin özellikleri birlikte olabilir; örneğin kol tutulumu (tip 4) çoğu zaman bacakla birlikte görülür. Tüm tipler: lipödem tipleri.

Kadın tipi yağlanmadan farkı ne?

Kalça ve uyluklarda yağ birikmesi kadınlarda çok yaygındır ve tek başına hastalık değildir. Lipödemi düşündüren işaretler şunlardır:

• Bölgeye dokununca ya da bastırınca ağrı
• Küçük çarpmalarla morarma
• Kilo verince gövdenin incelmesi ama kalça ve uylukların pek değişmemesi
• Şikâyetlerin ergenlikte, hamilelikte ya da menopozda başlaması ya da artması

Kalçadaki ağrı çoğu zaman baskıyla ortaya çıkar: dar giysiler, sert sandalyeler ya da masaj sırasında hissedilir. Ağrı yoksa buna ağrısız yağlanma (lipohipertrofi) denir. Ayrıntılar: lipödem mi, başka bir şey mi?

Nasıl anlaşılır?

Muayenede bel ve kalça çevresi ölçülür, bel/boy oranı hesaplanır ve yağlanmanın nerede başlayıp bittiğine bakılır. Bel ile kalça arasındaki fark tek başına yeterli değildir; ağrı, iki tarafın benzerliği ve ellerin, ayakların durumu birlikte değerlendirilir. Ayrıntılar: lipödem nasıl anlaşılır?

Tedavi nasıl olur?

Tedavi görünüşe değil şikâyetlere göre planlanır ve fizyoterapi uygulamalarıyla başlar: lipödem taytı, düzenli egzersiz ve kilo kontrolü. Bunlara rağmen ağrı ve hareket güçlüğü sürerse lipödem ameliyatı konuşulabilir; hangi bölgenin kaç seansta ele alınacağı yağlanmanın haritasına göre planlanır.

Tip 1'de genellikle külotlu çorap ya da tayt biçiminde giysiler kullanılır. Kalça bölgesindeki ağrı için oturma yüzeyini yumuşatmak ve dar kemerli giysilerden kaçınmak da rahatlatabilir.

Kaynaklar

1. S2k Lipödem Kılavuzu — Faerber ve ark., JDDG 2024 (AWMF 037-012) (yeni sekmede açılır) — güncel uluslararası lipödem rehberi
2. Türkiye Lenfödem ve Lipödem Derneği — Hastalar için bilgilendirme (yeni sekmede açılır)

Son güncelleme: 12 Ekim 2026 · Site editörü: yevefitkal@gmail.com